درمان افسردگی با rtms؛ بررسی مزایا، معایب و میزان پاسخ به درمان افسردگی

درمان افسردگی با آر تی ام اس

درمان افسردگی با rtms (آر تی ام اس) یک روش نوین و غیر تهاجمی است که با ارسال پالس‌های مغناطیسی به نواحی کم‌فعال مغز، موجب بهبود خلق‌وخو و کاهش علائم افسردگی می‌شود. این روش، جایگزین مناسبی برای درمان دارویی در افراد مبتلا به افسردگی مقاوم به دارو است و از آن جایی که بدون جراحی و بیهوشی انجام می‌شود، نیازی به دوره نقاهت ندارد. در این مقاله از مجله سلامت کلینیک دکتر مجید کیهانی فرد همراه ما باشید تا شما را با نحوه درمان افسردگی با rtms، مزایا و محدودیت‌های آن بیشتر آشنا کنیم.

درمان افسردگی با rTMS چگونه است؟

در درمان افسردگی با آر تی ام اس، به کمک دستگاه rTMS پالس‌های مغناطیسی را به بخش‌هایی از مغز که به دلیل افسردگی دچار کاهش فعالیت شده‌اند ( ناحیه قشر پیش پیشانی چپ/DLPFC) ارسال می‌کنند. ناحیه DLPFC نقش مهمی در تنظیم خلق‌وخو و افسردگی بالینی دارد. پالس‌های مغناطیسی دستگاه rTMS سلول‌های عصبی را در این ناحیه تحریک کرده و موجب تنظیم مجدد فعالیت مغز می‌شوند و بر بهبود خلق‌وخو و کاهش علائم افسردگی تاثیر می‌گذارند.

تصویر دستگاه rtms روی سر یک آقا یا خانم
درمان افسردگی با دستگاه آر تی ام اس بدون نیاز به بیهوشی یا بی‌حسی انجام می‌شود.

درمان افسردگی با rtms حدود ۳۰ تا ۶۰ دقیقه طول می‌کشد و بدین شکل است که بیمار با هوشیاری کامل روی صندلی می‌نشیند و کویل مخصوص روی پوست سر بیمار قرار داده می‌شود. دستگاه از طریق سیم‌پیچ‌های کویل، پالس‌های مغناطیسی منظم و کنترل‌شده‌ای را به ناحیه خاصی در مغز می‌فرستد. پالس‌های مغناطیسی سلول‌های عصبی را در ناحیه‌ای از مغز که در کنترل خلق‌وخو و افسردگی نقش دارند، تحریک می‌کنند و موجب کاهش علائم افسردگی می‌شوند. در این لحظه، فرد ممکن است فشار خفیف و ضربان‌دار ملایمی را احساس کند.

چه زمانی برای درمان افسردگی، استفاده از آر تی ام اس تجویز می‌شود؟

تحریک مغناطیسی مکرر فراجمجمه‌ای یا آر تی ام اس (rTMS) برای افرادی تجویز می‌شود که به افسردگی مقاوم به درمان مبتلا هستند و در واقع به قرص ضد افسردگی یا سایر روش‌های درمانی مانند روان‌درمانی پاسخ کافی نمی‌دهند. همچنین این روش درمانی غیر تهاجمی برای افرادی که نمی‌توانند عوارض داروهای ضد افسردگی را تحمل کنند، تجویز می‌شود. پزشک پس از ارزیابی کامل شرایط جسمی و روانی فرد تصمیم می‌گیرد که آیا درمان افسردگی با rtms گزینه درمان مناسبی برای او است یا خیر.

During an rTMS session for depression, an electromagnetic coil is placed against the scalp of your head. This coil delivers magnetic pulses that stimulate nerve cells in the region of your brain involved in mood control and depression

در طول جلسه rTMS برای افسردگی، یک سیم‌پیچ الکترومغناطیسی روی پوست سر شما قرار می‌گیرد. این سیم‌پیچ پالس‌های مغناطیسی را ارسال می‌کند که سلول‌های عصبی را در ناحیه‌ای از مغز که در کنترل خلق و خو و افسردگی نقش دارد، تحریک می‌کند.

به نقل از سایت: mayoclinic

تعداد جلسات rTMS در درمان افسردگی

تحریک مغناطیسی مکرر فراجمجمه‌ای یا درمان افسردگی با rtms معمولا به ۲۰ تا ۳۰ جلسه نیاز دارد که طی ۴ تا ۶ هفته و به صورت ۵ جلسه در هر هفته انجام می‌شود. البته این مدت می‌تواند براساس نحوه پاسخ بیمار به درمان کوتاه‌تر یا طولانی‌تر باشد.

 برای شروع درمان افسردگی با rTMS، امروز اولین قدم رو بردار!

همین حالا از پزشک نوبت بگیر و روند درمان رو شروع کن (دریافت نوبت)

میزان پاسخ به درمان افسردگی با استفاده از rTMS چقدر است؟

تحریک مغناطیسی مکرر فراجمجمه‌ای یا همان آر تی ام اس (rTMS) یک روش نوین و موثر برای درمان افسردگی، به‌ویژه افسردگی مقاوم به درمان است. این روش، برای اغلب بیمارانی که به قرص‌های ضد افسردگی یا سایر روش‌های درمان پاسخ نمی‌دهند، گزینه مناسبی به‌شمار می‌آید. براساس پژوهش‌های اخیر، حدود ۶۰ تا ۷۰ درصد بیماران به درمان افسردگی با rtms پاسخ مثبت داده‌اند و شدت علائم آن‌ها به شکل قابل توجهی کاهش یافته است. همچنین حدود ۳۰ تا ۴۰ درصد افراد به بهبودی کامل دست پیدا کرده‌اند. در حال حاضر، تاثیر rTMS بر درمان افسردگی توسط محققان ثابت شده و اکثر آن‌ها این روش را معجزه درمان افسردگی می‌دانند.

مزایای درمان افسردگی با rTMS

اینفوگرافیک مزایای درمان افسردگی با rtms (غیر تهاجمی، بدون درد و بیهوشی/ عوارض کم و قابل تحمل/بدون نیاز به دوره نقاهت و ریکاوری/ عدم ایجاد وابستگی/سرعت اثربخشی بالا در درمان افسردگی مقاوم به درمان/ایمن برای استفاده طولانی‌مدت)

rtms به افزایش کیفیت زندگی بیماران مبتلا به افسردگی مقاوم به درمان کمک می‌کند.

از مزایای درمان افسردگی با دستگاه rtms می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • آر تی ام اس یک روش درمان غیر تهاجمی، ایمن، بدون درد و بیهوشی است.
  • درمان rTMS نیازی به دوره نقاهت و ریکاوری ندارد و فرد می‌تواند پس از اتمام جلسه، بلافاصله به فعالیت روزمره خود برگردد.
  • درمان افسردگی با rtms وابستگی ایجاد نمی‌کند و فرد برخلاف برخی داروهای ضد افسردگی دچار عوارض مختلف نمی‌شود.
  • آر تی ام اس جدیدترین روش درمان افسردگی است که درصد موفقیت بالایی دارد و اغلب افراد خیلی سریع (در طول ۲ تا ۳ هفته) متوجه بهبود خلق‌وخو و کاهش علائم افسردگی می‌شوند. 
  • rTMS برای استفاده طولانی‌مدت ایمن است و عوارض جانبی بسیار کمی دارد.
  • درمان با روش آر تی ام اس به بهبود علائم شناختی و عملکرد بهتر مغز کمک می‌کند.

معایب استفاده از rTMS برای درمان افسردگی

درمان افسردگی با rtms عوارض بسیار کمی دارد؛ با این حال ممکن است برخی افراد پرش عضلات را روی سر خود احساس کنند و این موجب بروز سردرد شود. در جدول زیر با معایب و عوارض احتمالی این روش آشنا می‌شوید:

معایب آر تی ام اس برای درمان افسردگی توضیحات
سوزش پوست سر به دلیل تحریک مکرر و مستقیم کویل مغناطیسی روی پوست سر ایجاد می‌شود.
احساس خستگی برخی افراد آن را به دلیل فعال‌سازی مداوم نواحی خاص در مغز در جلسات اول احساس می‌کنند.
سردرد به دلیل فشار خفیف و ضربان‌‌دار کویل مغناطیسی روی پوست سر ایجاد می‌شود.
سرگیجه ممکن است به دلیل افت قند خون رخ دهد.
تشنج برخی افراد مبتلا به صرع ممکن است در جلسات اول و بعد از اتمام درمان دچار تشنج شوند. این عارضه به مرور برطرف می‌شود.

محدودیت ­های استفاده از rTMS در درمان افسردگی چیست؟

برخی افراد به دلایل جسمی یا پزشکی، کاندید مناسبی برای استفاده از دستگاه rTMS نیستند. به طور کلی محدودیت‌های درمان افسردگی با آر تی ام اس را می‌توان شامل موارد زیر دانست:

  • زنان باردار و شیرده نباید از rTMS استفاده کنند.
  • درمان افسردگی با rTMS برای افراد دارای ضایعه مغزی، سابقه جراحی مغز، ضربه مغز و آسیب مغزی مناسب نیست.
  • افراد مبتلا به صرع و تشنج باید قبل از استفاده از درمان آر تی ام اس با پزشک خود مشورت کنند.
  • درمان با rtms برای بیمارانی که قطعات فلزی، ایمپلنت و دستگاه‌های مغناطیسی در مغز، سر و گوش دارند، مضر است.
  • آن‌هایی که الکل و مواد مخدر مصرف می‌کنند، نباید از دستگاه rtms استفاده کنند.
  • افرادی که اختلالات روانی شدید دارند، کاندید مناسبی برای درمان با آر تی ام اس نیستند.
اینفوگرافیک درمان افسردگی با rtms در شرایطی امکان‌پذیر نیست؟ (بارداری و شیردهی/ سابقه جراحی مغز، ضربه به سر و آسیب مغزی/ وجود ضایعه مغزی/ صرع و تشنج/ وجود ایمپلنت فلزی یا دستگاه مغناطیسی در سر و بدن/ مصرف الکل و مواد مخدر/ ابتلا به اختلالات روانی شدید)
درمان افسردگی با آر تی ام اس یک روش ایمن به‌شمار می‌آید، اما ممکن است برای همه افراد مناسب نباشد.

اقدامات قبل از درمان افسردگی با rTMS

اقدامات قبل از درمان افسردگی با rtms شامل چند مرحله مهم است که باعث می‌شود از ایمنی و اثربخشی درمان مطمئن شوید. مراحل شامل موارد زیر هستند:

۱- مراجعه به پزشک متخصص

اولین قدم در درمان افسردگی با آرتی ام اس، مراجعه به بهترین دکتر مغز و اعصاب است. دکتر متخصص سابقه پزشکی، داروهای مصرفی و دیگر شرایط عصبی را بررسی می‌کند و به شما می‌گوید که کاندید مناسبی برای این روش درمانی هستید یا خیر. همچنین در مورد مزایا و معایب احتمالی درمان افسردگی به کمک rTMS با شما صحبت می‌کند.

۲- افزایش آگاهی درباره روند درمان

در این مرحله، پزشک انتظارات واقع‌بینانه‌ای را برای بیمار مشخص می‌کند و توضیح می‌دهد، با وجود اینکه درمان افسردگی با آر تی ام اس، یک روش درمانی با درصد موفقیت بالاست، اما ممکن است کمی طول بکشد تا علائم افسردگی به طور کامل بهبود پیدا کنند. همچنین در مورد تعداد جلسات درمان، زمان هر جلسه، نحوه شروع و آن‌چه بیمار در طول درمان احساس می‌کند، توضیح می‌دهد.

نمی‌دونی کاندید مناسبی برای درمان افسردگی با rTMS هستی یا نه؟

همین حالا از پزشک نوبت بگیر و مشورت بخواه (دریافت نوبت)

۳- آماده‌سازی برای جلسه درمان

پزشک معمولا در مورد نحوه آماده شدن برای جلسه درمان افسردگی با rTMS توصیه‌های می‌کند. این توصیه‌ها شامل موارد زیر هستند:

  • در جلسه درمان با rTMS حتما لباس راحت بپوشید.
  • کسی را همراه خود ببرید تا بعد از اتمام درمان شما را به خانه برساند.
  • از مصرف کافئین و الکل در ۲۴ ساعت قبل از روز درمان اجتناب کنید.
  • اگر در طول درمان یا بعد از آن عوارض جانبی طولانی‌مدت مانند سردرد یا سرگیجه شدید داشتید، به پزشک اطلاع دهید.

راهنمای مراجعه به پزشک

تحریک مغناطیسی مکرر فراجمجمه‌ای یا آر تی ام اس (rTMS) یک روش درمانی غیر تهاجمی و جدید برای درمان افسردگی مقاوم به درمان است. این روش با تحریک نواحی کم‌فعال مغز، موجب فعالیت مجدد سلول‌های عصبی می‌شود و به بهبود خلق‌وخو و کاهش علائم افسردگی کمک می‌کند. rTMS اگر با ارزیابی دقیق پزشک متخصص و براساس شرایط بیمار انتخاب شود، به دلیل عوارض کم و اثربخشی قابل توجه، گزینه‌ای امیدبخش برای درمان افسردگی در افرادی که به داروهای ضد افسردگی و روان‌درمانی پاسخ نمی‌دهند، به‌شمار می‌آید.

ما در این مقاله از سایت دکتر مجید کیهانی فرد شما را با مزایا، معایب و روش درمان افسردگی با rtms آشنا کردیم. اگر سوالی برایتان باقی مانده حتما با ما تماس بگیرید.

سوالات متداول

آیا درمان افسردگی با rtms درد دارد؟
این روش درمانی معمولا دردناک نیست و اغلب بیماران فقط ضربه‌های خفیف یا فشار ملایمی را روی پوست سر احساس می‌کنند. احساس فشار و ناراحتی خفیف معمولا در جلسات اول محسوس است و به تدریج کاهش پیدا می‌کند.
بله. درمان افسردگی با آر تی ام اس یک روش ایمن و موثر است. این روش غیر تهاجمی بوده و نیازی به جراحی یا بیهوشی ندارد. اغلب متخصصان معتقدند، عوارض rTMS خفیف و گذرا است و بیماران می‌توانند به خوبی آن را تحمل کنند.
درمان افسردگی با دستگاه rTMS حدودا ۴ تا ۶ هفته طول می‌کشد. بیماران معمولا باید ۵ روز در هفته در جلسات درمان شرکت کنند تا بهترین نتیجه حاصل شود.

منابع:

دریا رادمنش
دریا رادمنش هستم کارشناس ارشد رشته روانشناسی بالینی. حدود پنج سال می‌شه که در کنار مشاوره روانشناسی در زمینه اختلالات روانشناختی، به دلیل علاقه شخصیم به نوشتن، در حوزه پزشکی، سلامت روان و... تولید محتوا می‌کنم. در سایت های مرجع پزشکی مانند درمانکده، مقاله نوشتم و اکنون در کنار تیم پزشکی دکتر کیهانی فرد، در حال تهیه مقالات هستم. تمامی این مقالات توسط پزشکان مجموعه و در مرحله نهایی دکتر کیهانی فرد بررسی می شود. بنابراین می توانید با اعتماد کامل مطالب را مطالعه کنید و اگر سوالی دارید در کامنت ها بپرسید تا پاسخ های شما توسط خود پزشک برایتان ارسال شود.
مقالات مرتبط

کتابخانه دارو

همه داروهای مغز و اعصاب را اینجا پیدا کنید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *