متخصص مغز و اعصاب

علت درد پشت سر چیست؟

روزانه به علت های مختلف دچار سردرد می‌شویم که یکی از شایع‌ترین نوع آن‌ها، درد پشت سر است که در این مقاله به تمام علل بروز آن وراه های قطعی درمان آن پرداخته‌‌ایم.

علت درد پشت سر چیست؟

سردرد هم می تواند به تنهایی علت اصلی درد بوده و هم علامتی ثانویه­ از مشکلات قسمتی دیگر از بدن باشد. علت به وقوع پیوستن سردرد ها همیشه مشخص نیست و همچنین علت و محل آن می تواند متفاوت باشد. این مقاله به پنج علت از شایعترین علت های درد پشت سر نگاهی داشته است این پنج علت عبارتند از:

·      درد پشت سر های تنشی

·         میگرن

·        درد پشت سر های ناشی از مصرف بیش از حد دارو ها

·         نورآلژی اکسی پیتال یا پس سری

·         سردرد ناشی از ورزش کردن

همچنین نشانه ها، درمان های احتمالی و روش های پیشگیری آنها نیز بیان خواهد شد.

علت درد پشت سر در صبح

۱-  سردرد های تنشی

سردرد های تنشی شایع ترین علت درد پشت سر هستند. این سردرد ها می توانند تا ۷ روز ادامه یافته و یا مختصر بوده و تنها به کوتاهی ۳۰ دقیقه باشند.

علائم سردرد تنشی عبارتند از:

·         احساس فشار در اطراف پشت یا جلوی سر

·         درد خفیف تا متوسط و حتی گاهی شدید

·         دردی که با ورزش کردن بدتر نمی شود.

·         نداشتن حالت تعوع و استفراغ

درمان درد پشت سر

هنگامی که درد پشت سرها متداول نیستند مصرف دارو های مسکن درد مانند آسپرین یا استامینوفن معمولا کافی است.

هنگامی که این سردرد ها به صورت متداول رخ می دهند، درمان های جایگزین می توانند به کاهش مدت زمان درد و تعداد دفعات رخداد آنها کمک کنند. گزینه های درمانی شامل موارد زیر هستند:

·         تکنیک های آرام سازی یا ریلکسیشن

·         درمان با رفتار های شناختی درمانی (CBT)

·         ماساژ دادن

·         فیزیوتراپی

·         طب سوزنی

 

عوامل و پیشگیری از درد پشت سر

عامل درد پشت سر های تنشی در حال حاضر شناخته شده نیست اما عوامل متعددی آغازگران بالقوه این فرایند هستند. این عوامل شامل موارد زیر هستند:

·         استرس

·         خستگی

·         کمبود خواب

·         نخوردن یک وعده غذایی

·         حالت بدنی نامناسب

·         آرتروز یا ورم مفاصل

·         درد سینوسی

·         عدم نوشیدن آب به مقدار کافی

 ۲- میگرن

میگرن یک نوع شایع از سردردهای عود کننده است که اغلب از کودکی شروع شده و تعداد رخداد آن همراه با افزایش سن بیشتر می شود. میگرن می تواند در بزرگسالی، مخصوصا در خانم های ۳۵ تا ۴۵ سال چند بار در هفته اتفاق بیفتد.

علائم شایع میگرن شامل موارد زیر می شوند:

·         درد شدید و ضربان دار در یک قسمت از سر

·         حالت تهوع و استفراغ

·         اختلال در دید

·         افزایش حساسیت به نور، صدا و بو

·         حساسیت به لمس در ماهیچه ها و حساسیت پوست

·         تداوم درد از چند ساعت تا چند روز

·         بدتر شدن سردرد با انجام فعالیت فیزیکی

گاهی اوقات قبل از شروع درد میگرن، فرد اورا یا اختلال حسی بینایی مانند فلاش های نوری یا دیگر اختلال های دیداری را تجربه می کند.

 عوامل آغازگر درد میگرن

میگرن ها می توانند توسط عواملی مختلف و مختص به فرد ایجاد شوند. این عوامل می توانند احساسی، فیزیکی، محیطی، مربوط به رژیم غذایی یا مربوط به دارو ها باشند و شامل موارد زیر نیز می شوند:

·         اضطراب، استرس و افسردگی

·         نورهای بسیار درخشنده و فلاش زن، صداهای بلند، رایحه های قوی

·         کمبود مواد غذایی

·         خواب ناکافی

·         انواع معینی از غذاها مانند پنیر، شکلات و کافئین

·         تغییرات هورمونی

·         قرص های ضد بارداری

 عوامل و درمان میگرن

تصور می شود که میگرن ها توسط عوامل التهاب آوری که حسگر های درد را در عروق خونی و اعصاب سر تحریک می کنند به وجود می آیند.

میگرن ها می توانند با مصرف داروهایی مسکن مانند آسپرین و استامینوفن و استراحت در اتاقی تاریک رفع شوند.

اگر مسکن های معمولی جوابگو نبودند، پزشک می تواند داروهای ضد میگرنی (که به تریپتان ها نیز شناخته می شوند) را تجویز کند. دانشمندان گمان می کنند این دارو ها سبب انقباض و کوچکتر شدن عروق خونی شده که این خود موجب برعکس شدن تغییراتی است که سبب ایجاد میگرن می شوند.

هر چه سریعتر حمله میگرنی درمان شود، دارو موثرتر است.

 پیشگیری میگرن

اقداماتی وجود دارند که افراد می توانند جهت کاهش احتمال ابتلا به میگرن انجام دهند. این اقدامات شامل موارد زیر می شوند:

·         مصرف داروهای مورد استفاده در صرع، افسردگی، و فشار خون بالا

·         مدیریت استرس، ورزش کردن، آرام سازی یا ریلکسیشن و فیزیوتراپی

·         یادداشت کردن و اجتناب از عوامل مختص به فرد از جمله مواد غذایی مشخص که سبب آغاز یک سردرد میگرنی در او می شوند.

·          هورمون درمانی

 ۳- سردرد ناشی از مصرف بیش از حد دارو ها

در صورتی که فرد بیش از اندازه از داروهای مسکن جهت تسکین دیگر انواع سردرد ها استفاده کند ممکن است دچار درد پشت سر ناشی از استفاده بیش از حد دارو ها شود.

سردرد های ناشی از مصرف بیش از حد دارو ها به عنوان سردرد های راجعه نیز شناخته می شوند.

مصرف گاه به گاه مسکن ها هیچگونه مشکلی به وجود نمی آورد. هر چند، هنگامی که جهت تسکین درد پشت سر یک داروی مسکن برای مدتی طولانی به تعداد بیش از ۲ یا ۳ بار در هفته مصرف می شود سردرد های راجعه یا ناشی از مصرف بیش از حد دارو ها می توانند اتفاق افتد.

علائم اصلی این سردرد ها شامل موارد زیر می شوند:

·         تداوم درد، تقریبا به مدت یک روز

·         بدتر شدن درد هنگام بیدار شدن از خواب

·         داشتن درد پشت سر پس از قطع مصرف داروی مسکن

دیگر مشکلات مرتبط درد پشت سرعبارتند از:

·         حالت تهوع

·         اضطراب

·         تحریک پذیری (بد اخلاقی)

·         کمبود انرژی

·         ضعف فیزیکی

·         مشکل در تمرکز

·         از دست دادن حافظه

·         افسردگی

 درمان میگرن

معمولا بهترین درمان برای درد پشت سر ناشی از مصرف بیش از حد دارو، قطع مصرف کلیه داروهای مسکن است. سردرد ها در ابتدا بدتر شده اما سریعا برطرف می شوند. پس از آن مسکن های معمولی می توانند استفاده شوند.

در موارد شدیدتر، فرد باید با پزشک ملاقات کند. ممکن است جهت شکستن چرخه­ی استفاده از مسکن، به فیزیوتراپی و رفتاردرمانی نیاز باشد.

برای برخی داروها مانند مخدر ها، از آنجایی که قطع یکباره مصرف خطرناک است، پزشک باید به صورت مرحله ای دوز دارو را کم کند.

 پیشگیری از میگرن

جهت پیشگیری از درد پشت سر های ناشی از مصرف بیش از حد دارو ها، فرد باید جهت تسکین درد پشت سر از مصرف دارو های مسکن بیش از چند بار در هفته اجتناب کند. اگر سردرد هایی که نیاز به مصرف مسکن دارند مداوم و مکرر هستند فرد باید از یک پزشک کمک گیرد.

۴- نورآلژی پس سری

نورآلژی پس سری سردردی مشخص است که از قاعده گردن شروع شده و تا به پس سر و پشت گوش ها انتشار می یابد.

این نوع درد پشت سر با آسیب و تحریک پذیری اعصاب پس سری ارتباط دارد که از پشت گردن تا قاعده جمجمه امتداد می یابند.

این آسیب یا تحریک پذیری می تواند توسط بیماری های زمینه ای، تنش گردن یا دیگر عوامل ناشناخته بوجود آید.

درد ناشی از نورآلژی پس سری می تواند شدید باشد. دیگر علائم شامل موارد زیر می شوند:

·         داشتن دردی ضربان دار و مداوم یا همراه با سوزش

·         شوک های متناوب یا دردهای حاد لحظه ای (تیر کشیدن)

·         درد اغلب در یک سمت سر وجود دارد و می تواند به وسیله حرکت دادن گردن آغاز شود.

·         حساسیت به لمس در جمجمه

·         حساسیت به نور

 تشخیص درد پشت سردرنورآلژی پس سری

به دلیل تشابه علائم، نورآلژی پس سری می تواند با میگرن یا نوع دیگری ازدرد پشت سرگرفته شود. یک معیار تمایز این درد پشت سر به وجود آمدن آن هنگام اعمال فشار بر پشت گردن و جمجه است.

گاهی اوقات پزشک ممکن است با تزریق یک ماده بی حس کننده موضعی جهت قطع ارتباط اعصاب پس سری، نورآلژی پس سری را تشخیص دهد. به اینصورت که اگر فرد پس از تزریق، از درد رهایی یافت معلوم می شود که مبتلا به نورآلژی پس سری است.

از آنجایی که احتمال دارد نورآلژی پس سری علامت اختلالی دیگر باشد، پزشک ممکن است وجود دیگر عوامل زمینه ای را هم بررسی کند.

 عوامل درد پشت سردر نورآلژی پس سری

عوامل احتمالی شناخته شده شامل موارد زیر می شوند:

·         آسیب دیدن ستون فقرات یا دیسک های بین آنها

·         استئوآرتریت (ورم مفاصل و استخوان)

·         تومور ها

·         نقرس

·         آسیب عصبی ناشی از دیابت

·         التهاب عروق خونی

·         عفونت

 درمان درد پشت سردرنورآلژی پس سری

اعمال بسته های گرما زا، استراحت، ماساژ، فیزیوتراپی و استفاده از داروهای ضد التهاب مانند آسپرین یا ناپروکسن می تواند به کاهش سطوح درد کمک کند. انواع مختلف بسته های گرما زا به صورت آنلاین در دسترس می باشند.

اگر درد فرد شدید است، شل کننده های عضلانی خوراکی یا داروهای بلوکه کننده عصبی (بی حس کننده ها) ممکن است مورد نیاز باشند. برای درد های بسیار شدید، بی حسی موضعی یا تزریق استروئید مورد استفاده قرار می گیرد.

در برخی مواقع نادر، ممکن است جهت کاهش فشار بر روی اعصاب یا بلوکه کردن پیام های درد این قسمت از بدن جراحی نیاز باشد.

عوامل و پیشگیری از درد پشت سر

 ۵-  درد پشت سر ناشی از ورزش کردن

سردرد های ناشی از ورزش کردن با انجام فعالیت های فیزیکی شدید در ارتباط هستند. این سردرد ها به صورت ناگهانی و فورا پس از ورزش کردن شروع شده و به سرعت شدت می یابند.

طیف وسیعی از فعالیت ها (از بلندکردن وزنه ها یا دویدن تا داشتن رابطه جنسی و زور زدن در توالت) می توانند آغازگر این درد پشت سر باشند.

 علائم درد پشت سر

علام این سردرد شامل دردی نبض دار در دو طرف سر است که می تواند از ۵ دقیقه تا ۲ ساعت تداوم یابد. در این سردرد ها معمولا رخداد یکی بر دیگری تاثیر ندارد اما ممکن است علائمی شبیه میگرن نیز ایجاد کند.

 عوامل و پیشگیری از درد پشت سربا ورزش

عوامل این سردرد ها ناشناخته است. این سردرد ها معمولا تنها برای مدت ۳ تا ۶ ماه رخ می دهند. شیوه های پیشگیری عود کردن این سردرد ها شامل موارد زیر می شود:

·         مصرف دارو های مسکن قبل از ورزش کردن

·         اجتناب از فعالیت های شدید

·         به خوبی گرم کردن

·         نوشیدن مایعات کافی

·         خوردن غذاهای مقوی

·         داشتن خواب کافی

درمان شامل استفاده از داروهای مسکن عادی جهت درد پشت سر مانند آسپرین و استامینوفن می شود.

در انتها باید گفت اگر فردی مبتلا به سردردی شدید است، او تنها نیست. حدود ۵۰ درصد بزرگسالان در سرتاسر جهان هر ساله حداقل مبتلا به یک درد پشت سر شوند. درد پشت سر می تواند دردناک بوده و هنگام رخ دادن فلج کننده باشند.

سردرد ها به شدت شایع بوده و بسیاری از آنها سردرد هایی هستند که به صورت خود به خود خوب می شوند. هرچند که برخی می توانند دلایلی جدی داشته باشند. هر فردی که در ارتباط با درد ناحیه پس سر خود نگران است باید با یک پزشک ملاقات کرده و توصیه های پزشکی را از او دریافت کند.

دکتر مجید کیهانی فرد متخصص مغز و اعصاب در تهران

برای پرسش از دکتر بر روی مشاوره پزشکی کلیک کنید.

ما را به اشتراک بگذارید
ممکن است شما دوست داشته باشید