متخصص مغز و اعصاب

علت خونریزی مغزی و پیامد های بعد از آن

خونریزی مغزی معمولاً در داخل و اطراف مغز اتفاق می‌ افتد. خونریزی مغزی دلایل متعددی از قبیل فشارخون بالا، ضعیف بودن عروق که موجب نشت خون می‌شود، ضربات روحی و مصرف مواد مخدر دارد.

بسیاری از بیمارانی که دچار خونریزی مغزی می شود دارای علائم سکته مانند احساس ضعف در کنار بدن، اختلال در تکلم و احساس لمس شدگی نیز هستند. عدم توانایی در انجام فعالیت‌های روزمره از قبیل مشکل در راه رفتن و زمین خوردن از دیگر علائم آن می‌تواند باشد. حدود ۱۰ درصد از سکته‌ ها مربوط به خونریزی یا به دلیل خونریزی مغزی است.

خونریزی مغزی اغلب بر اساس نقطه محل خونریزی در مغز نامگذاری می‌شود. به‌ طور کلی زمانی که خونریزی در داخل جمجمه باشد که خونریزی داخل مغزی گفته می‌شود. خونریزی همچنین می‌تواند بین پوشش مغز و بافت مغزی باشد که خونریزی ساب‌ آراکنوئید(زیرعنکبوتیه) نامیده می‌شود.

آنچه حائز اهمیت است تشخیص خونریزی است که در خود مغز اتفاق می‌افتد و ممکن است بدون سردرد باشد و مغز متوجه هیچ‌گونه اختلالی نشود. درصورتی‌که لایه مننژیت بسیار حساس بوده و در صورت بروز خونریزی، علائمی از قبیل سردرد شدید و ناگهانی آشکار می‌گردد.

علت خونریزی مغزی چیست؟

یکی از دلایل عمده خونریزی مغزی ، مربوط به فشارخون بالا است. فشارخون بالا به‌مرور زمان موجب آسیب به دیواره عروق خونی و در نهایت پارگی آن‌ها می‌شود. درنتیجه پارگی عروق خون درون مغز جمع شده و منجر به سکته مغزی می‌گردد. آنوریسم یکی دیگر از دلایل است که موجب آماس و در آخر پارگی رگ‌ها است. نوعی ناهنجاری ارتباطی بین عروق، AVM است که به‌صورت ارثی از بدو تولد موجود و در بزرگ‌سالی منجر به خونریزی مغزی می‌شود. در برخی موارد، افرادی که مبتلا به سرطان هستند، پیشرفت سرطان در مغز منجر به خونریزی مغزی می‌گردد. رسوب پروتئین در داخل عروق نیز موجب تنگ شدن دیواره و درنتیجه سکته و خونریزی در مغز شود. مصرف مواد مخدر موجب ضعیف شدن عروق و در نهایت منجر به خونریزی مغزی می‌شود. درنتیجه خطر خونریزی مغزی در افرادی که مواد مخدر مصرف می‌کنند بسیار بیشتر است.

خونریزی مغزی چه علائمی دارد؟

سردرد نمی‌تواند همیشه دلیل خونریزی مغزی باشد. در بسیاری اوقات علائم خون ریزی مغزی همان‌طور که اشاره شد بر اساس نقطه محل آسیب ظهور می‌کنند. درصورتی‌ که خونریزی در قسمتی از مغز باشد که مسئولیت بینایی را بر عهده دارد منجر به مشکلات بینایی می‌گردد. اختلال در هماهنگی و تعادل، ضعف و لمس شدگی در اطراف بدن، صرع ناگهانی نیز از دیگر علائم هستند. از آنجا که مسئولیت تکلم بر عهده قسمت چپ مغز است لذا خونریزی در این قسمت موجب اختلال در تکلم می‌شود. اگر خونریزی در قسمت پایین مغز باشد که بیشتر فعالیت‌های غیر ارادی بدن توسط آن تنظیم می‌گردد فرد را دچار حالت کما می‌کند. علاوه بر این ممکن است برخی علائم خونریزی مغزی به‌صورت سریع و ناگهانی باشد. همچنین ممکن است بعضی از علائم هم به‌ مرور زمان ظاهر گردد.

خونریزی مغزی چگونه تشخیص داده می‌شود؟

اگر هرگونه علائم مشکوک به سکته در فرد موجود باشد، آزمایش‌ ها برای تشخیص بلافاصله باید انجام شود. نشانه‌های آسیب مغزی، اختلال در تکلم و بی‌حسی توسط این آزمایش‌ها مشخص می‌گردد. به‌طور کلی آزمایش‌های رادیولوژی از قبیل سی‌ تی‌ اسکن و اِم آر آی برای تشخیص بسیار حائز اهمیت است زیرا این قبیل آزمایش‌ها محل خونریزی مغزی و ویژگی‌های مختلف آن را به‌ خوبی نمایان می‌کند. خونریزی چنانچه در قسمت داخلی و بیرونی مغز باشد توسط این آزمایش‌ها مشخص می‌شود و علاوه براین علت خونریزی نیز تشخیص داده می‌شود. آزمایش‌های بیشتر نیز برای تشخیص ناهنجاری عروق ارائه می‌گردد و برای تشخیص و درمان اقدام می‌شود.

خونریزی مغزی چگونه درمان می‌شود؟

بیمارانی که دارای خونریزی مغزی هستند باید تحت مراقبت پزشک باشند. درمان اولیه شامل پایدار کردن فشارخون و تنفس است. برای تأمین و پایدار کردن اکسیژن مغز و دیگر اندام از دستگاه وِنتیلاتور استفاده می‌شود. در برخی اوقات نظارت بر ضربان قلب، سطح اکسیژن خون و فشار داخل جمجمه باید به‌صورت جدی صورت گیرد.

پس از پایدار شدن شرایط بیمار تصمیم‌ گیری برای عمل جراحی به‌ سرعت انجام می‌شود. تصمیم‌ گیری‌ ها باید بر اساس موقعیت و اندازه خونریزی مغزی صورت بگیرد. خونریزی مغزی در برخی بیماران نیازی به عمل جراحی ندارد.

داروهای مختلف به‌منظور کاهش آماس ناحیه خونریزی، متعادل کردن فشارخون و کاهش خطر صرع تجویز می‌گردد. اگر بیمار در حالت هوشیار باشد، داروهای به‌منظور کاهش درد نیز تجویز می‌شود.

پس از بیماری

بسیاری از بیمارانی که مبتلا به خون ریزی مغزی هستند، بهبود می‌یابند. میزان بهبود اما در صورتی‌که خونریزی در قسمت مشخصی از مغز باشد و خونریزی ابتدایی بسیار زیاد باشد کاهش می‌یابد.

درصورتی‌ که بیمار با موفقیت مراحل خونریزی اولیه را پشت سر گذارد، بهبودی به‌مراتب بیشتر از بیماران دیگر به طول می‌انجامد. به‌مرور زمان شرایط بیمار از طریق توان‌ بخشی فیزیکی و گفتاردرمانی بهبود می‌یابد. برخی مشکلات اما از قبیل سردرد ممکن است پس از بهبود نیز همچنان باقی بماند.

خونریزی مغزی در جنین

جنین کمتر از ۳۲ هفته به دلیل ضعیف بودن عروقشان بیشتر در معرض خون ریزی مغزی هستند. از این‌ رو هيدروسفالى‌ بیشتر در کودکانی که در دوران اوایل جنینی هستند را دامن‌گیر می‌کند. هیدروسفالی درواقع به جمع شدن مایعی در اطراف مغز اطلاق می‌گردد. در صورت تشخیص به‌موقع با تجویز برخی داروها برای مادر، می‌توان از این شرایط حادتر پیشگیری کرد.

دکتر مجید کیهانی فرد متخصص مغز و اعصاب در تهران

برای پرسش از دکتر بر روی مشاوره پزشکی کلیک کنید.

ما را به اشتراک بگذارید
ممکن است شما دوست داشته باشید