متخصص مغز و اعصاب

راه های تشخیص و درمان سکته مغزی ایسکمیک

 دو نوع سکته مغزی وجود دارد: سکته مغزی ایسکمیک و هموراژیک. مشخصه سکته مغزی ایسکمیک از دست دادن ناگهانی جریان خون در بخشی از مغز است که منجر به عدم عملکرد نورولوژیک می شود.

سکته ایسکمیک حاد توسط آمبولی سرخرگ مغزی ایجاد شده و از سکته هموراژیک رایج تر است.

علائم سکته مغزی ایسکمیک

سکته در تمامی بیماران با کاهش حاد نورولوژیکال و یا هرگونه تغییر در سطح هوشیاری فرد شناخته می شود. علائم و نشانه های رایج سکته شامل موارد زیر می باشد:

  • شروع ناگهانی ضعف حرکتی در یک سمت بدن، فلج ناقص یک عضو و یا (به صورت نادر) کوآدریپارزیس (فلج ناقص چهار و دست و پا).
  • اختلال حسی نیمه بدن
  • از دست دادن قابلیت بینایی یک چشم و یا هر دو چشم
  • کاهش میدان دید
  • دیپلوپیا (دوبینی)
  • ناتوانی در کنترل و هماهنگ کردن ماهیچه های مورد نیاز برای صحبت کردن
  • فلج صورت
  • آتاکسی (بی نظمی و ناهماهنگی حرکات)
  • سرگیجه
  • دودوئک؛ حرکت ناگهانی، غیر ارادی و ریتمیک چشم ها
  • اختلال در بیان یا درک زبان
  • کاهش ناگهانی سطح هوشیاری

سکته مغزی خفیف و علل آن

اگرچه این نشانه ها می تواند به تنهایی نیز رخ دهد، اما احتمال رخداد آنها به طور همزمان بیشتر است. هیچ ویژگی یا نشانه قبلی برای تشخیص سکته مغزی ایسکمیک از هموراژیک وجود ندارد، اگرچه حالت تهوع، استفراغ، سردرد و تغییرات ناگهانی در سطح هوشیاری در سکته های هموراژیک رایج تر می باشند. در بیماران جوان تر، پیشینه ای از ترومای اخیر، لخته های موجود در عروق مغز، استفاده از مخدر ها (علی الخصوص کوکائین)، میگرن، یا استفاده از قرص های ضد بارداری خوراکی می تواند تحریک کننده باشد.

با وجود درمانهای منعقد کننده خون (فیبرینولیتیک) و داخل رگی برای سکته مغزی ایسکمیک فعال در بیماران انتخاب شده، پزشکان می بایست توانایی اعمال تست های مختصر اما دقیق عصب شناسی را برای بیمارانی که دارای سندروم های مشکوک به سکته دارند، داشته باشند. اهداف اینگونه تستها شامل موارد زیر می باشد:

  • تایید وجود نشانه های سکته (اختلالات نورولوژیک)
  • تشخیص سکته از علائم شبه سکته
  • ایجاد خط مبنا نورولوژیک و مشاهده بهبود یا زوال وضعیت بیمار
  • ایجاد شرایط و شدت سکته با استفاد از آزمون و امتیاز نورولوژیک (موسسه ملی مقیاس سکته مغزی سلامت [NIHSS]) برای بررسی علائم پیش از سکته و پیش بینی وضعیت بیمار و انتخاب نوع درمان.

اجزا اصلی و ضروری آزمایش نورولوژیک شامل بررسی های زیر می باشد:

  • اعصاب کرانیال
  • عملکرد حرکتی
  • عملکرد مغزی
  • راه رفتن
  • رفلکس های عمیق تاندون
  • زبان و سخن گفتن (توانایی بیان و درک مطلب)
  • وضعیت ذهنی و سطح هوشیاری

جمجمه و ستون فقرات نیز می بایست مورد آزمایش قرار گرفته و نشانه های مننژیسم مورد بررسی قرار بگیرد.

سکته و بسته شدن عروق مغز

تشخیص سکته مغزی ایسکمیک

تصویربرداری اورژانسی از مغز برای بررسی سکته مغزی حاد یک عمل ضروری می باشد. اسکن توموگرافی کامپیوتری رایج­ ترین نوع تصویربرداری عصبی در بررسی فاز حاد بیماری است. تکنیک های تصویربرداری عصبی زیر نیز ممکن است در شرایط اورژانسی مورد استفاده قرار بگیرند:

  • سی تی آنژیوگرافی یا سی تی پرفیوژن
  • تصویربرداری رزونانس مغناطیسی (MRI)
  • اسکن دوبلکس کاروتید
  • آنژیوگرافی تفریقی دیجیتالی

# پونکسیون کمری

حفره کمری برای خارج کردن مایع مغزی نخاعی یا مایع زیر آرکانوئید در هنگامی که نتیجه سی تی اسکن منفی بوده اما پزشکان همچنان به وجود بیماری تردید دارند، استفاده می شود.

# تست آزمایشگاهی

تست­ های آزمایشگاهی برای تشخیص و بررسی سکته مغزی ایسکمیک شامل موارد زیر استفاده می شود:

۱) مقایسه تعداد سلولهای خونی (CBC)

یک آزمایش و اقدام اولیه که ممکن است دلیل سکته (مثلا، پلی سیتمی، ترومبوسیت، لوکمی) را مشخص کند و شواهدی را مبنی بر وجود بیماریهای همزمان احتمالی ارائه داده و عدم وجود ترومبوسیتوپنیا را در هنگام درمان فیبرینولیتیک را تایید می کند.

۲) آزمایش اولیه متابولیک بدن

یک مطالعه پایه ای و اولیه که نشان دهنده علائم شبه سکته است (مانند هایپوگلایسمی، هایپوناترمیا) یا شواهدی را مبنی بر وجود بیماری های کنونی ایجاد می کند (مانند دیابت، نارسایی کلیوی).

۳) مطالعات مربوط به انعقاد خون

این آزمایشات می تواند سندورم کوآگلوپاتی احتمالی را مشخص کرده و هنگامی مورد استفاده قرار می گیرد که داروهای منعقد کننده خون و یا داروهای ضد انعقاد خون مورد استفاده قرار می گیرند.

۴) بیومارکرهای قلبی

اهمیت این سنجس، بررسی بیماری های عروق مغزی و بیماری های عروق شریان کرونری می باشد.

۵) بررسی سم شناسی

این تست می تواند در شناسایی احتمال سمی بودن بدن بیماران با علائمی که شبیه به سکته مغزی بوده یا استفاده از سمپاتومیمتیکها (اگونیستهای گیرنده آدرنرژیک) که باعث ایجاد سکته ایسکمیک و هموراژیک می شود، کمک کننده باشد.

۶) تست بارداری

تست ادرار بارداری می بایست برای تمام زنان در سن بارداری که دارای نشانه های سکته هستند اعمال شود؛ پروتئین فعال کننده پلاسمینوژن بافتی نوترکیب (rt-PA) یک عامل بارداری رده C محسوب می شود.

غش کردن چیست؟

مدیریت اورژانسی سکته

مدیریت اورژانسی سکته، نیازمند تکمیل اقدامات زیر در ۶۰ دقیقه یا کمتر است به نحوی که بیمار زنده بماند:

  • بررسی مسیر هوایی، تنفس، و جریان خون و ثتبیت وضعیت بیمار (شامل کنترل خون ریزی، گرم کردن بدن بیمار و غیره) در صورت لزوم.
  • تکمیل بررسی های اولیه شامل تصویربرداری و مطالعات آزمایشگاهی.
  • شروع درمان درپرفیوژن در صورت ظهور علائم.

درمان های حیاتی و اورژانسی شامل موارد زیر می باشد:

  • نیاز به بررسی و باز کردن راه هوایی
  • کنترل فشار خون بهینه
  • تشخیص درمان های بالقوه رپرفیوژن (مانند فیبرینولیزیس داخل وریدی توسط rt-PA (آلتپلاز که یک داروی ترمبولیتیک است) یا روشها و داروهای داخل شریانی)

دانش و درگیر شدن پزشک با آموزش های مربوط به سکته موقعیتی ایده آل و مناسب محسوب می شود. هنگامی که واحد مراقبت از بیمارانی که تحت آسیب های ناشی از سکته بوده اند، پرستاران و پزشکان آموزش دیده را در برداشته باشد، به وضوح می تواند بازده بالایی در نجات جان بیماران ایجاد کند.

درمان سکته مغزی ایسکمیک

درمانهای سکته مغزی ایسکمیک شامل موارد زیر است:

  • درمان فیبرینولیتیک
  • داروهای ضد انعقاد
  • ترومبکتومی مکانیکی

درمان در شرایط که سایر بیماری ها نیز در فرد دیده شود شامل:

  • کاهش تب
  • تصحیح فشار خون بالا یا پایین
  • تصحیح هیپوکسی
  • تصحیح هیپوگلیسمی
  • مدیریت آریتمی های قلبی
  • مدیریت ایسکمی های ماهیچه میوکارد قلبی

پیشگیری از سکته مغزی ایسکمیک

پیشگیری اولیه از سکته مربوط به درمان افرادی می شود که سابقه قبلی سکته نداشته اند. معیارها ممکن است شامل موارد زیر باشد:

  • عوامل و داروهای ضد انعقاد خون
  • استاتین ها (داروهای کاهش دهنده کلسترول)
  • ورزش
  • عوامل دخیل در سبک زندگی فرد (مانند سیگار کشیدن، مصرف الکل)

پیشگیری ثانویه مربوط به درمان افرادی است که قبلا سابقه سکته داشته اند. معیارها ممکن است شامل استفاده از موارد زیر باشد:

  • عوامل و داروهای ضد انعقاد خون
  • داروهای ضد فشار خون
  • استاتین ها
  • عوامل دخیل در سبک زندگی

دکتر مجید کیهانی فرد متخصص مغز و اعصاب در تهران

برای پرسش از دکتر بر روی مشاوره پزشکی کلیک کنید.


سیستم پرسش و پاسخ

پیگیری سوال قبل

پیگیری سوال قبل

ثبت سوال جدید

ثبت سوال جدید

امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید.
© همیار سیستم