متخصص مغز و اعصاب

آنژیوگرافی مغز چگونه انجام می شود؟

در آنژیوگرافی مغز از یک رنگ مخصوص (مواد کنتراست) و اشعه ایکس استفاده می کنند تا جریان خون از طریق مغز را بررسی کنند.

آنژیوگرافی مغز چگونه انجام می  شود؟

آنژیوگرافی مغز در مرکز بیمارستان یا مرکز رادیولوژی انجام می شود. شما روی یک میز اشعه ى ایکس دراز مى کشید. سر شما با استفاده از یک بند یا نوار نگه داشته مى شود، بنابراین شما در طول فرآیند حرکت نمی کنید.

قبل از شروع آزمایش، یک آرام بخش با دوز کم به شما داده مى شود. این کار کمک می کند تا  در طول تست آرام باشید. الکتروکاردیوگرام در طول آزمایش فعالیت قلب شما را کنترل می کند. تکه های چسبنده، به نام لید ها، بر روی دست ها و پاهاى شما قرار می گیرند. سیم ها منجر به اتصال لید ها به دستگاه الکتروکاردیوگرام می شوند.

یک ناحیه از بدن شما(معمولا کشاله ران) با یک دارو بی حس کننده موضعى تمیز و بى حس می شود. یک لوله نازک و توخالی که کاتتر نامیده می شود، از طریق یک شریان وارد بدن مى شود. کاتتر به دقت از طریق رگ های خونی اصلی در ناحیه شکم و قفسه سینه به یک شریان در گردن منتقل می شود. اشعه ایکس به پزشک کمک می کند تا کاتتر را در موقعیت صحیح هدایت کند.

مراحل آنژیوگرافی مغزی

هنگامی که کاتتر در محل قرار گرفت، رنگ از طریق کاتتر فرستاده می شود. تصاویر اشعه ایکس گرفته مى شود تا مشخص شود که رنگ چگونه در شریان ها و رگ های خونی مغز حرکت می کند. این رنگ به مشخص کردن هر گونه انسداد جریان خون کمک می کند.

گاهی اوقات کامپیوتر استخوان ها و بافت ها را از روی تصاویر خذف می کند، به طوری که فقط رگ های خونی پر از رنگ دیده می شوند. این روش آنژیوگرافی دیجیتالى نامیده می شود.

پس از این که با اشعه ایکس عکس ها گرفته شد، کاتتر خارج می شود. بر روى ساق پا در محل تزریق به مدت ۱۰ تا ۱۵ دقیقه برای جلوگیری از خونریزی فشار وارد مى شود یا از یک دستگاه برای بستن سوراخ کوچک استفاده می شود. سپس یک بانداژ تنگ بر روى آن اعمال می شود. پای شما باید به مدت ۲ تا ۶ ساعت بعد از عمل صاف نگه داشته شود. حداقل تا ۱۲ ساعت بعد باید مراقب آن منطقه  باشید تا خونریزی نکند. در موارد نادر، به جای شریان در کشاله ران، از یک شریان در ساعد دست استفاده می شود.

آنژیوگرافی با کاتتر در حال حاضر کمتر استفاده می شود. دلیل آن این است که ام آر اِى یا آنژیوگرافی رزونانس مغناطیسی و سى تى آنژیوگرافی ، تصاویر واضح تری ارائه می دهند.

آنژیوگرافی مغز چگونه احساس می شود؟

  • میز اشعه ایکس ممکن است سفت و سرد باشد. ممکن است یک پتو یا بالش بخواهید.
  • بعضی افراد هنگامى که داروهای بی حس کننده به آن ها زده مى شود احساس نیش یا گزش پیدا مى کنند. هنگامی که کاتتر وارد بدن  شود، یک درد و فشار کم و تیز را احساس خواهید کرد.
  • کنتراست ممکن است احساس گرما یا سوزش در پوست صورت  یا سر ایجاد کند. این احساس طبیعی است و معمولا در عرض چند ثانیه از بین می رود.
  • ممکن است حساسیت و خونریزی کمی در محل تزریق پس از آزمایش وجود داشته باشد.

چرا آنژیوگرافی مغز انجام مى شود؟

آنژیوگرافی مغز اغلب برای شناسایی یا تایید مشکلات عروق مغزى استفاده می شود.

پزشک شما ممکن است این آزمایش را در صورت داشتن علائم یا نشانه هاى بیمارى هاى زیر درخواست کند :

  • رگ های خونی غیر طبیعی
  • تنگى شریان ها در مغز
  • واسکولیت
  • آنوریسم، بیرون زدگى یا پارگى که در اثر ضعف دیواره ى شریانی در یک شریان رشد می کند.
  • آترواسکلروز، باریک شدن شریان ها
  • ناهنجاری شریانی وریدی، انسداد رگ های خونی که مانع جریان خون طبیعی در مغز می شود.
  • واسکولیت، التهاب رگ های خونی، به طور کلی آنها را تنگ می کند.
  • تومور مغزی
  • لخته ى خون
  • یک پارگى در دیواره ی یک شریان، که به عنوان یک محرک عروقی شناخته می شود.
  • سکته مغزی

گاهی اوقات پزشک آنژیوگرافی مغز را به دلایل زیر درخواست مى دهد :

۱- برای ارزیابی شریان های سر و گردن قبل از جراحی.

۲- براى به دست آوردن اطلاعات بیشتر در مورد اختلالات دیده شده در ام آر آى یا سى تى اسکن سر، مانند جریان  خون به تومور.

۳- آماده شدن برای سایر درمان های پزشکی، مانند جراحی برداشت تومور.

۴- آماده سازی برای درمان کم تر تهاجمی یک مشکل در رگ.

۵- لخته ای پیدا کند که ممکن است موجب سکته مغزی شده باشد.

این روش همچنین می تواند برای تشخیص علل ایجاد علائم زیر نیز استفاده مى شود :

  • سردرد شدید
  • لکنت زبان
  • سرگیجه و سیاهى رفتن چشمان
  • تاری دید یا دو بینى
  • ضعف یا بی حسی
  • از دست دادن هماهنگی یا تعادل

در برخی موارد، این روش می تواند برای به دست آوردن اطلاعات دقیق تر پس از ام آر آى یا سى تى اسکن غیر طبیعى انجام شود.

چه نتایجى غیر عادی است؟

در آنژیوگرافی مغز شریان های تنگ ممکن است نشان دهنده ى موارد زیر باشند:

  • تکه هاى کلسترول
  • اسپاسم یک شریان مغزی
  • اختلالات ارثی
  • رگ های خونی غیر طبیعى ممکن است ناشی از موارد زیر باشند:
  • تومورهای مغزى
  • خونریزی داخل جمجمه اى
  • پارگى یک رگ خونى در مغز (آنوریسم)
  • ارتباط غیر طبیعی بین شریان ها و رگ ها در مغز (ناهنجاری وریدی)
  • نتایج غیرعادی ممکن است ناشی از عوامل زیر نیز باشند:
  • سرطانى که در بخش دیگری از بدن آغاز شده است و به مغز (تومور متاستاز مغزی) گسترش یافته است
  • عفونت سیفلیس مغز (نورو سفیلیس)

فواید آنژیوگرافی مغزی

  • آنژیوگرافی ممکن است نیاز به جراحی را از بین ببرد. اگر عمل جراحی همچنان ضروری باشد، می توان آن را دقیق تر انجام داد.

آنژیوگرافی مغز یک تصویر بسیار دقیق از رگ های خونی مغز نشان می دهد. این تصویر به خصوص هنگامی مفید است که یک روش جراحی یا درمان دیگری مورد نیاز باشد.

  • نتایج آنژیوگرافی مغز دقیق تر از آنهایی است که توسط سونوگرافی داپلر کاروتید یا سایر تصویربرداری غیر تهاجمی عروق خونی انجام می شود.
  • استفاده از کاتتر امکان تشخیص و درمان در یک روش واحد را فراهم می کند.
  • پس از بررسی، اشعه ایکس در بدن بیمار باقی نمی ماند.
  • اشعه ایکس معمولا در محدوده تشخیصی معمولی برای این آزمایش عوارض جانبی ندارد.

خطرات آنژیوگرافی مغز

خطرات آنژیوگرافی مغز عبارتند از:

  • واکنش آلرژیک به رنگ کنتراست.
  • لخته خون یا خونریزی در جایی که کاتتر وارد شده است، که تا حدی می تواند جریان خون به پاها را متوقف کند.
  • آسیب به یک شریان یا دیواره ى شریانی ناشى از کاتتر، که می تواند جریان خون را متوقف کند (نادر)
  • آسیب کلیه ها به علت کنتراست.

اگر بعد از این پروسه یکی از موارد زیر را تجربه کردید به پزشک خود اطلاع دهید:

  • ضعف یا بی حسی در عضلات صورت، دست ها یا پاها
  • لکنت زبان
  • مشکلات بینایی
  • علائم عفونت در محل ورود کاتتر
  • سرگیجه
  • درد قفسه سینه
  • دشواری در تنفس
  • راش پوستى

آمادگی های لازم قبل از آنژیوگرافی مغز

قبل از انجام پروسه، پزشک شما را بررسی خواهد کرد و آزمایش خون درخواست می دهد.

اگر شما هر یک از موارد زیر را دارید به پزشک خود اطلاع دهید:

  • سابقه مشکلات خونریزی  یا مصرف داروهای رقیق کننده ى خون
  • سابقه ى واکنش آلرژیک به رنگ اشعه ایکس یا هر ماده ید دارد
  • باردارى
  • مشکلات عملکرد کلیوى

ممکن است به شما گفته شود که ۴ یا ۸ ساعت قبل از انجام آزمایش چیزى نخورید و ننوشید.

هنگامی که به بیمارستان یا آزمایشگاه مى روید به شما لباس مخصوص داده مى شود و باید همه ى جواهرات خود را در بیاورید .

زمان بهبودی پس از آنژیوگرافی

از آنجایى که معمولا آنژیوگرافى تحت بى حسى موضعى انجام می شود، از شما خواسته می شود که رانندگی نکنید و تا زمانی که دارو در روز بعد از بدن شما به طور کامل ناپدید نشود از یک نفر در انجام کار ها کمک بگیرد.

همچنین مهم است که ظرف مدت یک هفته پس از انجام پروسه اجسام سنگین جابه جا نکنید. دوش گرفتن بعد از این روش مجاز است؛ با این حال، شما نباید محل کاتتر را زیر آب (یعنی بدون حمام یا شنا کردن) ببرید .

هزینه آنژیوگرافی مغز

هزینه آنژیوگرافی مغز در سال ۹۶ بسته به داشتن یا نداشتن بیمه متفاوت است. هزینه آنژیو در صورت نداشتن بیمه ۵ ونیم میلیون و در صورت داشتن بیمه از ۴۰۰ تا یک و نیم میلیون می باشد.

دکتر مجید کیهانی فرد متخصص مغز و اعصاب در تهران

برای پرسش از دکتر بر روی مشاوره پزشکی کلیک کنید.

اگر این مطلب به شما کمک کرده به آن امتیاز بدهید

1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars (1 votes, average: 5٫00 out of 5)

ما را به اشتراک بگذارید
ممکن است شما دوست داشته باشید